Giải thích ký hiệu thông số mảnh dao tiện

Trong gia công cơ khí chính xác, việc lựa chọn đúng mảnh dao tiện (insert) quyết định đến 80% chất lượng bề mặt sản phẩm và tuổi thọ của công cụ. Tuy nhiên, nhìn vào một dãy ký hiệu như CNMG 120408-PM, không ít người cảm thấy bối rối.

Bài viết này sẽ giúp bạn "giải mã" chi tiết ý nghĩa của từng ký tự trên mảnh dao tiện theo tiêu chuẩn ISO một cách đơn giản và dễ nhớ nhất!

1. Cấu trúc tổng quan của mã mảnh dao tiện ISO

Một mã mảnh dao tiện tiêu chuẩn thường gồm từ 7 đến 9 cụm ký tự (bao gồm cả chữ và số). Trong đó, 4 ký tự đầu tiên (bằng chữ) thể hiện hình học của mảnh dao, và 3 cụm ký tự tiếp theo (bằng số) thể hiện kích thước và thông số cắt gọt.

Hãy cùng phân tích ví dụ điển hình: C N M G 12 04 08

2. Chi tiết ý nghĩa 7 ký tự cơ bản

Ký tự 1: Hình dạng mảnh dao (Shape)

Chữ cái đầu tiên chỉ định hình dạng hình học của mảnh dao khi nhìn từ trên xuống. Góc đỉnh cắt càng lớn thì dao càng khỏe nhưng lực cản cắt càng cao. 

C: Hình thoi 80° (Rất phổ biến, chuyên tiện thô đến tiện bán tinh).

W: Hình lục giác không đều 80°  (Trigon - tối ưu chi phí vì có nhiều cạnh cắt).

D: Hình thoi 55° (Chuyên tiện biên dạng, góc hẹp).

V: Hình thoi 35° (Góc cực nhọn, chuyên tiện chép hình, chạy biên dạng phức tạp).

T: Hình tam giác 60°.

S: Hình vuông 90° (Lưỡi cắt khỏe, chuyên phá thô).

R: Hình tròn (Chuyên gia công khuôn, vật liệu cứng).

Ký tự 2: Góc sau của mảnh dao (Clearance Angle)

Góc sau giúp giảm ma sát giữa mặt sau của dao và bề mặt chi tiết gia công.

N: Góc sau bằng 0° (Mảnh dao tiêu cực - Negative, dùng được cả 2 mặt trên/dưới).

C: Góc sau 7° (Mảnh dao tích cực - Positive, thoát phôi tốt, cắt nhẹ).

B: Góc sau 5°.

D: Góc sau 15°.

Ký tự 3: Dung sai chế tạo (Tolerance)

Thể hiện độ chính xác về kích thước (chiều cao tâm, đường gián tiếp đường tròn nội tiếp) của mảnh dao.

Các ký tự thường gặp: G, M, K, E.

Mẹo nhỏ: Mảnh dao có chữ G (Dung sai nhỏ) thường là loại mài sắc, dùng cho tiện tinh. Chữ M là loại phổ thông, dùng cho tiện thô và bán tinh để tối ưu chi phí.

Ký tự 4: Kiểu lỗ và dạng mặt bẻ phôi (Fixing & Chipbreaker Type)

Ký tự này cho biết mảnh dao có lỗ ở giữa hay không, có rãnh bẻ phôi ở mặt nào.

G: Có lỗ ở tâm, có rãnh bẻ phôi ở cả 2 mặt.

W: Có lỗ ở tâm, không có rãnh bẻ phôi.

R: Không có lỗ, có rãnh bẻ phôi 1 mặt.

A: Có lỗ, không có rãnh bẻ phôi.

3. Các thông số kích thước (Ký tự số)

Ký tự số 5: Chiều dài cạnh cắt (Edge Length)

Gồm 2 chữ số, biểu thị chiều dài cạnh cắt hữu ích của mảnh dao (tính bằng mm).

Ví dụ: Số 12 nghĩa là chiều dài cạnh cắt khoảng 12mm.

Ký tự số 6: Độ dày mảnh dao (Thickness)

Gồm 2 chữ số, thể hiện độ dày của chíp tiện.

Ví dụ: 04 tương đương với độ dày 4.76mm (quy đổi theo hệ inch tiêu chuẩn). Số càng lớn mảnh dao càng dày, chịu lực va đập càng tốt.

Ký tự số 7: Bán kính mũi dao (Corner Radius)

Đây là thông số cực kỳ quan trọng quyết định độ bóng bề mặt chi tiết.

02: Bán kính R = 0.2 mm (Tiện siêu tinh).

04: Bán kính R = 0.4 mm (Tiện tinh).

08: Bán kính R = 0.8  (Tiện bán tinh đến tiện thô - Rất phổ biến).

12: Bán kính R = 1.2 (Tiện thô nặng).

4. Ký hiệu mở rộng (Dạng hình học bẻ phôi)

Phía sau 7 ký tự tiêu chuẩn, các hãng thường thêm các ký tự phụ như -PM, -MA, -MS... để chỉ định kiểu rãnh bẻ phôi (Chipbreaker) và ứng dụng:

F (Finish): Chuyên tiện tinh (Phôi ra dạng vụn, mịn).

M (Medium): Chuyên gia công bán tinh, đa năng.

R (Roughing): Chuyên tiện phá thô (Rãnh bẻ phôi lớn, thoát phôi nhanh).

Lời kết: Bí quyết chọn mảnh dao tiện phù hợp

Gia công thô: Nên chọn mảnh dao dạng S hoặc C, góc sau N (Negative), bán kính mũi dao lớn (08 hoặc 12) để chịu lực tốt.

Gia công tinh: Nên chọn mảnh dao dạng T, D hoặc V, góc sau C (Positive), bán kính mũi dao nhỏ (02 hoặc 04) để đạt độ bóng cao và tránh rung động.

Hy vọng bài viết này đã cung cấp đầy đủ kiến thức giúp bạn tự tin đọc vị bất kỳ mảnh dao tiện nào trên thị trường.

Tham khảo: Tìm Hiểu Về Gia Công Cơ Khí Chính Xác

Quy Trình Gia Công Cơ Khí Chính Xác Tiêu Chuẩn Tại Nhà Máy CNC

DGD Precision chuyên cung cấp các loại mảnh dao tiện, linh kiện khuôn mẫu và dụng cụ cắt gọt chính xác cao từ các thương hiệu hàng đầu. Liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn kỹ thuật miễn phí và nhận báo giá tốt nhất!

Hotline: 0916.790.486

Website: dgdtools.vn